به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلاموالمسلمین محمد الهی خراسانی مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، امروز یکشنبه هفتم تیرماه در نشست مجازی مدرسه تابستانه «آفتاب در مصاف» با موضوع «عاشوراشناسی از منظر قائد شهید، حضرت امام سید علی خامنهای(ره)» که به همت پژوهشکده بینالمللی امام رضا(ع) با همکاری مدیریت ارتباطات و امور بینالملل جامعه المصطفی العالمیه نمایندگی خراسان و با حضور طلاب و مبلغان برگزار شد، به تبیین چرایی تفاوت رفتار سیاسی ائمه معصومین(علیهم السلام) در اندیشه رهبر شهید پرداخت.
وی با بیان اینکه حیات طیبه در کاملترین مرتبه خود در آخرت و بهشت موعود تحقق مییابد، اظهار داشت: انسانها میتوانند در همین دنیا نیز مرتبهای از حیات طیبه را تجربه کنند؛ حیاتی که بر آرامش، یاد خدا و زندگی الهی استوار است.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی افزود: انبیا تنها برای تأمین سعادت اخروی مردم مبعوث نشدند، بلکه مأموریت داشتند نسخهای الهی برای سامانبخشی به زندگی دنیوی انسانها ارائه کنند تا آنان از مسیر یک زندگی پاک و خداپسندانه به سعادت ابدی برسند.
وی با تأکید بر اینکه تحقق حیات طیبه نیازمند بستر اجتماعی مناسب است، تصریح کرد: اگر ارزشهای دینی تنها در عرصه فردی اجرا شوند، در مناسبات اجتماعی با تعارض روبهرو خواهند شد؛ ازاینرو، جامعه باید بر پایه ارزشهای الهی اداره شود.
حجت الاسلام والمسلمین الهی خراسانی ادامه داد: لازمه حاکمیت ارزشهای دینی، تشکیل حکومت دینی است؛ زیرا تنها در سایه حکومت اسلامی میتوان روابط، قوانین و مناسبات اجتماعی را بر اساس دین سامان داد و زمینه تحقق حیات طیبه را فراهم ساخت.
وی خاطرنشان کرد: همه انبیا در پی اقامه دین در جامعه بودند و تشکیل حکومت الهی، آرمان مشترک آنان برای تحقق زندگی الهی و رساندن انسانها به سعادت دنیا و آخرت به شمار میرفت.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به مبانی اعتقادی شیعه گفت: تحقق کامل حکومت الهی در عصر ظهور حضرت ولیعصر(عج) خواهد بود؛ حکومتی که آرمان همه پیامبران و امامان معصوم(ع) است.
وی ادامه داد: با این حال، تا پیش از ظهور نیز مسلمانان وظیفه دارند در حد توان خود برای اقامه دین تلاش کنند و نباید نگاه صفر و صدی به مسئله حکومت دینی داشت.
حجت الاسلام والمسلمین الهی خراسانی با اشاره به برخی دیدگاهها درباره انتظار، اظهار کرد: برخلاف دیدگاهی که تشکیل حکومت دینی را تا پیش از ظهور بیمعنا میداند، آموزههای قرآن کریم بر اقامه دین در حد استطاعت تأکید دارد و مسلمانان موظفاند برای تحقق ارزشهای الهی در جامعه تلاش کنند.
وی با بیان اینکه حکومت پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) نیز با مشکلات و چالشهای فراوان همراه بود، گفت: وجود کارگزاران ضعیف، خیانت برخی مسئولان یا ناکارآمدی مدیران، مانع اصل تشکیل حکومت الهی نشد و امام علی(ع) با استفاده از ظرفیتهای موجود، در حد امکان ارزشهای اسلامی را احیا کرد.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره سیره ائمه اطهار(علیهم السلام) یادآور شد: ایشان معتقدند دوره ۲۵۰ ساله امامت، یک حرکت پیوسته برای اقامه دین و تلاش برای تحقق حکومت اسلامی بوده و همه ائمه(علیهم السلام) این هدف واحد را دنبال میکردند، هرچند شیوههای آنان متناسب با شرایط زمان متفاوت بود.
وی یادآور شد: رهبر شهید دوران امامت را به چهار مقطع تقسیم میکنند؛ نخست، دوره ۲۵ ساله صبر و مدارا از سوی امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) برای حفظ اصل امت اسلامی؛ دوم، دوران حکومت امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) و امام حسن مجتبی(ع)؛ سوم، دوره آمادهسازی برای قیام که از صلح امام حسن(ع) آغاز و تا قیام عاشورا ادامه یافت؛ و چهارم، دوران مبارزه تشکیلاتی پنهان ائمه پس از واقعه کربلا.
حجت الاسلام و المسلمین الهی خراسانی تأکید کرد: بر اساس این تحلیل، صلح امام حسن(ع) به معنای کنار گذاشتن مبارزه نبود، بلکه اقدامی راهبردی برای حفظ شیعه و آمادهسازی زمینه قیام در زمان مناسب به شمار میرفت؛ شرایطی که با روی کار آمدن یزید و قیام امام حسین(ع) تحقق یافت.
وی با رد این تصور که ائمه(ع) پس از عاشورا تنها به فعالیتهای فرهنگی و تربیتی پرداختند، اظهار کرد: رهبر شهید معتقد بودند مبارزه برای تحقق حکومت اسلامی پس از عاشورا نیز ادامه یافت، اما در قالب مبارزه تشکیلاتی، شبکهسازی پنهان و هدایت جریان اصیل تشیع دنبال شد.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، شهادت پیدرپی ائمه اطهار(علیهم السلام) را مهمترین شاهد بر استمرار این مبارزه دانست و گفت: اگر فعالیت ائمه تنها به عبادت، تعلیم یا تربیت محدود بود، حکومتهای جور ضرورتی برای زندانی کردن و به شهادت رساندن آنان نداشتند.
وی تأکید کرد: احساس خطر حکومتهای اموی و عباسی از جایگاه امامت نشان میدهد که آنان، ائمه(علیهم السلام) را رهبران یک جریان زنده، اثرگذار و معارض با حکومتهای طاغوتی میدانستند.
حجت الاسلام و المسلمین الهی خراسانی با اشاره به مفهوم قرآنی جهاد، تصریح کرد: از منظر رهبر شهید، جهاد به معنای مبارزه مستمر با دشمن است و این مبارزه هرگز در سیره ائمه(علیهم السلام) تعطیل نشد، بلکه متناسب با شرایط زمان، گاه در قالب حکومت، گاه در قالب قیام آشکار و گاه در قالب مبارزه تشکیلاتی پنهان استمرار یافت تا مسیر تحقق حکومت الهی و اقامه دین همواره زنده بماند.
حجتالاسلاموالمسلمین الهی خراسانی در ادامه با تشریح شواهد سیره مبارزاتی ائمه اطهار(علیهم السلام) در اندیشه رهبر شهید اظهار کرد: نمونههای متعددی در تاریخ وجود دارد که نشان میدهد ائمه معصومین(علیهم السلام) هیچگاه از مطالبه حق حاکمیت الهی دست نکشیدند و مبارزه آنان با حکومتهای جور، متناسب با شرایط زمان، به شیوههای مختلف استمرار داشت.
وی با اشاره به ماجرای فدک در دوران امام موسی کاظم(ع) گفت: هنگامی که خلیفه عباسی اعلام کرد آماده است فدک را به امام بازگرداند، حضرت فرمودند اگر حدود واقعی فدک را مشخص کنم، آن را بازنخواهی گرداند. پس از اصرار خلیفه، امام همه قلمرو سرزمینهای اسلامی را به عنوان حدود فدک بیان کردند. خلیفه با شنیدن این سخنان دریافت که مقصود امام صرفاً یک قطعه زمین نیست، بلکه سخن از حق ولایت و حکومت الهی است، این روایت به روشنی نشان میدهد که ائمه(ع) همواره داعیه حاکمیت الهی را دنبال میکردند.
تقیه؛ راهبردی برای استمرار مبارزه
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به روایت امام موسی کاظم(ع) درباره صفوان جمّال افزود: امام حتی اجاره دادن شترها به حکومت عباسی را مورد نکوهش قرار دادند و فرمودند کسی که بقای حکومت ستمگر را برای دریافت منفعت خود بخواهد، از مسیر ولایت اهلبیت(ع) فاصله گرفته است.
وی تصریح کرد: این روایات نشان میدهد ائمه(ع) هیچگاه مشروعیت حکومتهای جور را نپذیرفتند و مبارزه خود را به صورت پنهانی و تشکیلاتی ادامه دادند.
حجت الاسلام و المسلمین الهی خراسانی با بیان اینکه رهبر شهید، تقیه را یک راهبرد مبارزاتی میدانند، یادآور شد: تعبیر «التقیة ترس المؤمن» به این معنا است که تقیه سپری برای ادامه مبارزه است؛ همانگونه که سپر در میدان نبرد کاربرد دارد، تقیه نیز ابزاری برای حفظ نیروها و استمرار جهاد در شرایط سخت محسوب میشود.
وی تأکید کرد: از منظر رهبر شهید، مبارزه ائمه(علیهم السلام) صرفاً مبارزه نظامی نبود، بلکه مقابله با سیاستهای حکومتهای جور از طریق تربیت نیرو، فعالیت فرهنگی، علمی، تشکیلاتی و هدایت فکری جامعه دنبال میشد تا امت اسلامی از مسیر انحراف حفظ شود.
حجت الاسلام و المسلمین الهی خراسانی با اشاره به قیامهای دوران ائمه(ع)، گفت: رهبر شهید میان قیامهای قدرتطلبانه و قیامهای حقطلبانه تفاوت قائل میشوند؛ ائمه(علیهم السلام) با حرکتهایی که هدف آن دستیابی به قدرت بود، مخالفت میکردند، اما از قیامهایی که با انگیزه احقاق حق و اقامه دین شکل میگرفت، حمایت داشتند.
وی تأکید کرد: قیام زید بن علی نمونهای از حرکتهای حقطلبانه بود که در روایات معتبر مورد تأیید قرار گرفته و ائمه(ع) نیز پیروان خود را در صورت وجود شخصیتهایی همانند زید، به همراهی با آنان توصیه کردهاند.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: تجلیل ائمه(ع) از قیام صاحب فَخ، همدردی با خانواده شهدای آن و حمایت معنوی از این حرکت، نشان میدهد که اهلبیت(علیهم السلام) از جریانهای اصیل مبارزاتی پشتیبانی میکردند، هرچند شرایط حضور مستقیم در میدان را نداشتند.
وی یکی دیگر از شواهد استمرار مبارزه ائمه(علیهم السلام) را موضعگیری شدید آنان در برابر عالمان وابسته به حکومتهای جور دانست و گفت: نامه تند امام سجاد(ع) به زهری و نیز برخورد ائمه(علیهم السلام) با فقهای درباری عصر بنیعباس، بیانگر مخالفت جدی آنان با مشروعیتبخشی دینی به حکومتهای ستمگر است.
حجت الاسلام و المسلمین الهی خراسانی ابراز کرد: در مقابل، ائمه(علیهم السلام) از شاعران متعهد و انقلابی همچون کمیت و دعبل خزاعی که با اشعار خود فرهنگ عاشورا، مظلومیت اهلبیت(علیهم السلام) و مبارزه با ظلم را زنده نگه میداشتند، تجلیل و حمایت میکردند.
وی بیان کرد: مجموعه این قرائن، از استمرار مبارزه ائمه(علیهم السلام) با حکومتهای جور حکایت دارد؛ مبارزهای که در قالب فعالیتهای فرهنگی، تربیتی، علمی، تشکیلاتی و هدایت جریان اصیل تشیع ادامه یافت و همین امر موجب شد خلفای اموی و عباسی، امامان معصوم(علیهم السلام) را یکی پس از دیگری به شهادت برسانند.
مدیرکل فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به آثار این مبارزه تاریخی، خاطرنشان کرد: استمرار این مجاهدت پنهان موجب حفظ، گسترش و بالندگی جریان تشیع شد و شیعه توانست با حفظ هویت خود در برابر فشار حکومتهای جور، به جایگاهی برسد که امروز به عنوان مایه عزت اسلام و امت اسلامی شناخته میشود.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس تحلیل رهبر شهید در کتابهای «انسان ۲۵۰ ساله» و «همرزمان حسین(ع)»، همه ائمه معصومین(علیهم السلام) همرزمان سیدالشهدا(ع) در مسیر مبارزه با ظلم بودند و با الهام از همین سیره، امروز نیز جبهه مقاومت مسیر عزت، ایستادگی و اقامه دین را دنبال میکند.
انتهای پیام/
نظر شما